Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

เล่าเรื่องเมืองชากังราว

ประวัติศาสตร์เมืองกำแพงเพชร

เมืองโบราณบริเวณลุ่มแม่น้ำปิงคือ เมืองแปบ เมืองเทพนคร เมืองไตรตรึงษ์ เมืองพาน เมืองคนฑี เมืองนครชุม เมืองชากังราว เมืองพังคา เมืองโกสัมพี เมืองรอ เมืองแสนตอ เมืองพงซังซา และบ้านคลองเมือง ล้วนตั้งอยู่ในเขตจังหวัดกำแพงเพชร แสดงว่าเมือง กำแพงเพชรเป็นเมืองโบราณก่อนสมัยประวัติศาสตร์ไทยจะเริ่มขึ้น เมืองที่ตั้งใน ยุคแรก ๆ น่าจะเป็นเมืองแปบ ซึ่งไม่มีกล่าวอยู่ในจารึก แต่มีตำนานเล่าว่าเป็นเมืองที่ตั้งอยู่ทางฝั่งนครชุมบริเวณตรง ข้ามกับเมืองกำแพงเพชรในปัจจุบัน และระหว่างสะพานกำแพงเพชรกับวัดพระ บรมธาตุเจดียาราม เคยมีเจดีย์ขนาดใหญ่ ชาวบ้านเรียกบริเวณดังกล่าวว่า วังแปบ อาจเป็นที่ตั้งเมืองแปบก็ได้

นอกจากนี้ เมืองกำแพงเพชรยังเป็นศูนย์ กลางการค้าทั้งทางบกและทางน้ำ ที่สำคัญ ทางบกมีถนนพระร่วง เป็นเส้นทางในการลำเลียง สินค้าและอาวุธจากเมืองกำแพงเพชรไปยังกรุงสุโขทัย และจากกรุงสุโขทัยไปยังเมือง ศรีสัชนาลัย ส่วนทางน้ำอาศัยแม่น้ำปิงและแม่น้ำเจ้าพระยา เป็นเส้นทางลำเลียงสินค้าไปยังกรุงศรีอยุธยา นอกจาก นี้การค้าของป่าจากเมืองกำแพงเพชรก็นับว่า มีความสำคัญมาก มีหลักฐานเอกสารฮอลันดาในรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททองว่า ฮอลันดา ได้ปิดปากแม่น้ำเจ้าพระยา และ บังคับไทยให้ชนชาติฮอลันดาเป็นชาติเดียว ที่ค้าขายหนังกวาง ที่เมืองกำแพงเพชร กล่าวได้ว่าเมืองกำแพงเพชรในอดีตมีความ สำคัญทั้งในด้านการเมือง เศรษฐกิจ ศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณีมาช้านาน เมื่อบรรดาเมืองโบราณในเขต ลุ่มแม่น้ำปิงกลายเป็น เมืองร้าง จะด้วยสาเหตุจากศึกสงคราม หรือภัย ธรรมชาติก็ตาม ผู้คนจากเมืองดังกล่าวได้มารวมกัน ในเมืองใหญ่อย่างเมืองกำแพงเพชร สมเด็จฯกรม พระยาดำรงราชานุภาพมีพระวินิจฉัยว่า เมืองชากังราวเป็นชื่อเก่าของ นครชุม ตั้งอยู่บริเวณปากคลองสวนหมากทางฝั่ง ขวาของแม่น้ำปิง ซึ่งต่อมามีการย้ายเมืองมา ตั้งใหม่ทางฝั่งซ้ายของแม่น้ำปิง ตรงข้ามกับเมืองนครชุมเดิม ชื่อว่า กำแพงเพชร แนวคิดนี้เป็นที่ยอมรับกันแพร่หลายที่สุด

ชุมชน ดั้งเดิมชุมชนเขากะล่อน ชนยุคหินของ เมืองกำแพงเพชร

เขากะล่อน เป็น เทือกเขาดินและเขาลูกรังที่เป็นแนวต่อเนื่องกันสามลูก ทาง ทิศเหนือ และทิศใต้อยู่ที่บ้านหาดชะอม ตำบลป่าพุทรา อำเภอขาณุวรลักษบุรี ห่าง จากแม่น้ำปิงทางทิศ ตะวันออกประมาณ ๒ กิโลเมตร จากการขุดค้นที่เชิงเขาเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๐ พบโบราณวัตถุ เป็นจำนวนมาก เช่น ขวานหินขัด หัวธนูหิน กำไลหิน ลูกปัดหิน และ เศษภาชนะดินเผารูปทรงต่าง ๆ เมื่อมีการไถดินดำนาประมาณ ๑ เมตรก่อนถึงลูกรังได้พบขวานหินขัดเป็น จำนวนมาก ที่ยังทำไม่เสร็จ หลายร้อยชิ้น พบหัวธนูหิน กำไลหิน ลูกปัดหิน ภาชนะดินเผาทรงพานที่ค่อนข้างสมบูรณ์เป็น จำนวนมาก และยังพบหินลับมีดและจักรหินด้วย จากการสำรวจของกรมศิลปากรที่บ้านหนองกอง ตำบลนาบ่อคำ อำเภอเมืองกำแพงเพชร พบแร่ทองคำซึ่งเป็นโลหะที่นิยมนำมาใช้ เป็นเครื่องประดับ ต่อมาได้พบหลักฐานทางโบราณคดีทุกเมืองในชุมชนแถบลุ่มน้ำปิงทั้งสองฝั่ง โบราณ วัตถุที่พบ ในแหล่งโบราณคดี เช่น ลูกปัดแก้ว ลูกปัดหิน ตะเกียงดินเผา เครื่อง สำริด ตะกรัน ขี้แร่ เศษภาชนะ ดินเผาจำนวนมาก เป็นหลักฐานว่าเมืองกำแพงเพชรเป็นเมือง เก่าก่อนประวัติศาสตร์ เป็นที่อยู่ของ มนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์ในยุคหินใหม่ มีอายุอยู่ประมาณ ๕,๐๐๐ - ๑,๐๐๐ ปี
4 หน้า |
1